Wat is een AED en hoe zet je deze in?
Een AED hangt op steeds meer plekken: op het werk, in sportaccommodaties, openbare gebouwen en woonwijken. Toch kan het spannend zijn om er in een noodsituatie daadwerkelijk één te gebruiken. Veel mensen vragen zich af of ze dat zomaar mogen doen, of denken dat daarvoor eerst een cursus nodig is.
Dat is niet het geval: iedereen mag een AED gebruiken. Het apparaat is juist ontworpen om een hulpverlener stap voor stap te begeleiden.
Een AED, of Automatische Externe Defibrillator, wordt gebruikt bij een hartstilstand. Het apparaat analyseert het hartritme en bepaalt zelf of een elektrische schok nodig is. Die beoordeling hoef je dus niet zelf te maken. De AED geeft gesproken instructies en begeleidt je tijdens het gebruik.
Oefenen blijft wel waardevol. Niet omdat je een AED anders niet zou mogen gebruiken, maar omdat je tijdens een training ervaart hoe het apparaat onderdeel wordt van de volledige reanimatie.
Wat doet een AED?
Bij een hartstilstand kan het hart een ritme hebben waarbij de hartkamers snel en chaotisch worden geprikkeld. Daardoor kan het hart het bloed niet meer effectief door het lichaam rondpompen. Een AED analyseert het hartritme en bepaalt of een elektrische schok kan helpen. Zo’n schok kan het verstoorde ritme onderbreken, waarna het hart mogelijk weer een effectief ritme kan krijgen. Belangrijk om te weten: een AED geeft niet zomaar een schok. Het apparaat beoordeelt eerst het hartritme. Alleen wanneer dat ritme daarvoor geschikt is, kan een schok worden gegeven. Is dat niet het geval, dan laat de AED dat niet toe.
Wanneer gebruik je een AED?
Een AED wordt ingezet wanneer iemand buiten bewustzijn is en niet normaal ademt en er dus sprake kan zijn van een hartstilstand. Bel direct 112, start de reanimatie en laat, wanneer er iemand anders aanwezig is, zo snel mogelijk een AED halen. Zodra het apparaat beschikbaar is, wordt het aangesloten. De reanimatie wordt daarbij zo kort mogelijk onderbroken.
De combinatie van snelle alarmering, reanimatie en vroege inzet van een AED is belangrijk. Hoe sneller een AED bij een hartstilstand kan worden ingezet, hoe groter de kans op overleving.
Hoe gebruik je een AED?
Hoewel er verschillende typen AED’s bestaan, begeleiden ze de gebruiker stap voor stap. Zet het apparaat aan en volg de gesproken aanwijzingen. Ontbloot de borstkas en breng de elektroden aan zoals op de afbeeldingen wordt aangegeven. De AED analyseert vervolgens het hartritme. Tijdens die analyse mag niemand het slachtoffer aanraken. Adviseert de AED een schok, dan geeft het apparaat aan wat je moet doen. Daarna wordt de reanimatie direct hervat volgens de aanwijzingen van de AED en de meldkamer.
Je hoeft dus niet zelf te bepalen of iemand een schok nodig heeft. Dat doet de AED.
Mag iedereen een AED gebruiken?
Ja. In Nederland mag iedereen een AED gebruiken. Je hoeft daarvoor niet eerst een certificaat of specifieke bevoegdheid te hebben. Dat is belangrijk, want bij een hartstilstand wil je geen tijd verliezen omdat iemand twijfelt of hij of zij het apparaat wel mag gebruiken. Een training is wel waardevol. Niet omdat de AED ingewikkeld is, maar omdat je oefent hoe het gebruik van het apparaat samengaat met de rest van de reanimatie.
Een AED gebruiken is onderdeel van reanimeren
Een AED staat niet los van reanimatie. Terwijl iemand borstcompressies geeft, kan een tweede hulpverlener 112 bellen of een AED halen. Zodra het apparaat arriveert, moeten de elektroden worden aangebracht en vindt de analyse plaats, terwijl de onderbreking van de borstcompressies zo kort mogelijk blijft. Dat vraagt om samenwerking en taakverdeling. Juist die combinatie maakt oefenen belangrijker dan alleen weten waar de aan-knop zit. Tijdens een training ervaar je hoe je een AED inzet terwijl de reanimatie al in volle gang is.
Waar vind je een AED?
AED’s hangen onder meer bij bedrijven, sportverenigingen en in woonwijken. Niet iedere AED is continu openbaar toegankelijk. In Nederland werkt HartslagNu samen met de 112-meldkamer. Bij een vermoedelijke hartstilstand kunnen aangemelde burgerhulpverleners worden opgeroepen. Een deel van hen krijgt de opdracht een beschikbare AED in de omgeving op te halen. Er is daarom geen volledig openbaar overzicht van alle aangemelde AED-locaties. Voor organisaties is het daarnaast belangrijk dat een AED goed bereikbaar en gebruiksklaar is. Alleen een apparaat aan de muur hangen is niet voldoende; beheer en bereikbaarheid verdienen eveneens aandacht.
Een AED leren gebruiken in de praktijk
Op het moment dat een AED nodig is, gebeurt er vaak veel tegelijk. Iemand ligt op de grond, 112 is aan de lijn, er wordt gereanimeerd en omstanders proberen te helpen. Dan wil je niet voor het eerst ontdekken hoe de verpakking van de elektroden opengaat of wanneer niemand het slachtoffer mag aanraken.
Daarom komt het gebruik van een AED bij G4S Training & Safety terug binnen onder meer BHV- en EHBO-trainingen. De nadruk ligt daarbij op realistisch oefenen: het apparaat gebruiken als onderdeel van een complete noodsituatie. Onder begeleiding van ervaren trainers oefen je niet alleen met de AED zelf, maar ook met reanimatie, communicatie en taakverdeling. G4S beschikt over trainingslocaties verspreid over Nederland en biedt daarnaast mogelijkheden voor incompanytrainingen en maatwerk.
Weten hoe een AED werkt helpt. Ermee geoefend hebben maakt het verschil.
Een AED is ontworpen om hulpverleners door een noodsituatie heen te begeleiden. Je hoeft geen medisch specialist te zijn om het apparaat te gebruiken. Toch helpt praktische ervaring om sneller te handelen en de AED goed te combineren met de andere onderdelen van een reanimatie.
Wil je oefenen met reanimatie en het gebruik van een AED?
