BHV in de zorg onder werkdruk en krapte
Wat een nachtdienst met krappe bezetting vraagt van bedrijfshulpverlening, en hoe zorginstellingen daar mee omgaan.
Een nachtdienst met drie collega’s, een rookmelding op de eerste verdieping en de vaste BHV’er die vanavond op een andere locatie staat. Wie loopt naar voren? Wie blijft bij de bedlegerige bewoners? Dit zijn precies de momenten waarop bedrijfshulpverlening (BHV) in de zorg er anders uitziet dan in het draaiboek staat. En steeds meer zorginstellingen ervaren dat van dichtbij.
Recente cijfers van AZW bevestigen het beeld: 44 procent van de medewerkers in verpleging en verzorging vindt de werkdruk (veel) te hoog, terwijl de personeelstekorten aanhouden. In zorginstellingen waar de bezetting al langer onder druk staat, ontstaan drie patronen die de manier waarop BHV werkt fundamenteel veranderen.
1. BHV wordt iets van het hele team
Vroeger had elke afdeling dé BHV’er: één of twee mensen die op cursus gingen en bij een incident de leiding namen. In een krappe ploeg houdt die rolverdeling niet meer stand. De BHV’er kan afwezig zijn of staat ergens anders ingepland. Dit vraagt om concrete afspraken over taakverdeling: wie belt het alarmnummer, wie loopt naar de melding, wie blijft bij de cliënten en wie regelt de opvang van bezoek. Geen wisselende invulling per dienst, maar een bekend patroon dat iedereen op de afdeling kent. BHV verschuift daarmee van afhankelijkheid van enkelen naar gedeelde paraatheid voor het hele team.
2. Communicatie en procedures onder druk
Een ontruimingsplan is vaak ingericht op “werk overdag”, met volle bezetting op alle afdelingen. Maar bij een nachtdienst met drie medewerkers, waarvan er bijvoorbeeld twee bij een patiënt zijn, valt en staat alles bij wat collega’s onderling regelen op het moment zelf. Welke route loop je als je collega bezet is? Hoe geef je in twee zinnen een duidelijke instructie door aan een oproepkracht die het pand nog niet kent? Wat zeg je tegen een cliënt die niet snapt wat er aan de hand is of een familielid dat belt? Geen dikkere mappen en procedures dus, maar concrete afspraken over communicatie en taakverdeling die in elke samenstelling werken.
3. Zorgspecifieke kennis vraagt zorgspecifieke training
BHV in de zorg gaat over EHBO en brandveiligheid, maar net zo goed over hoe je mensen begeleidt die niet zelfstandig kunnen handelen tijdens een calamiteit. Ouderen, bedlegerige patiënten, cliënten in de gehandicaptenzorg of GGZ kunnen vaak niet snel reageren op een alarm of zelfstandig naar buiten lopen. Een evacuatie ziet er dan anders uit. Een brandmelding op de gang vraagt andere keuzes. Een agressie-incident verloopt anders dan in een kantooromgeving. Daarom kiezen steeds meer zorgorganisaties voor BHV-training die inhoudelijk is afgestemd op hun sector: op de eigen afdeling, met scenario’s die op die werkvloer echt voorkomen. Denk aan evacuatie van verminderd zelfredzame cliënten, communicatie met mensen in paniek of met dementie, en samen handelen onder tijdsdruk.
Grip op BHV in de zorg
Werkdruk en personeelstekorten verdwijnen niet zomaar, maar de manier waarop een zorginstelling haar BHV inricht is wel iets waar grip op te krijgen is. Het verschil tussen een goed georganiseerde BHV-cyclus en een afvinkmoment-per-jaar is in een echte calamiteit groot. Zorginstellingen die hier structureel aandacht aan geven, met beleid, oefeningen en scholing rondom calamiteiten, dragen bij aan meer veiligheid, rust en continuïteit van zorg. Wij helpen je graag hier grip op te krijgen.
Heb je vragen over hoe je dit in jouw zorgorganisatie kunt aanpakken? Wij denken graag met je mee!
